Avrupa’nın hudutları dikiş tutmuyor: AB dağılıyor
2009’da Avro Bölgesi krizinin başlangıcı daha sonrası, durdurulamayan göç, koronavirüs pandemisi ve akabinde gelen Ukrayna savaşıyla krizden krize savrulan Avrupa Birliği (AB) dağılma emareleri gösteriyor. Rekor enflasyon, güç krizi, güvenlik siyasetlerindeki uyuşmazlık, üye ülkeler ile Brüksel bürokrasisi içinde çatışma, çok sağın siyasetin merkezine yürümesi, Birlik için alarm zillerinin çalmasına niye oluyor. Brüksel merkezli fikir kuruluşu Avrupa Dış Alakalar Kurulu’nun (ECFR), 14 AB ülkesinde 60 bin şahısla gerçekleştirdiği anket, AB üyesi ülke vatandaşlarının yüzde 40’ının, Birlik’in 10-20 yıllık mühlet zarfında dağılabileceğine inandığını ortaya koydu. Brexit daha sonrası Italexit ve Polexit de (İtalya ve Polonya’nın AB’den çıkışı) sıkça gündeme geliyor ve alternatif arayışlarını hızlandırıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un yeni bir “siyasi birlik” önerisi (Avrupa Siyasi Topluluğu) ile ortaya çıkması, Almanya Başbakanı’nın 36 üyeli yeni bir AB yapısı önermesi Brüksel için çözülme kuşkularını ispatlar nitelikte.
KUZEY VE GÜNEY ORTASINDA BÖLÜNME
Ukrayna’daki savaşla birlikte Rusya’nın gazı kesmesi kararı Avrupa genelinde güç fiyatları tavan yaptı ve üretim sekteye uğradı. Yükselen güç meblağlarına ne hükümetler, ne de Brüksel net bir tahlil üretemezken, alternatif olarak Asya ve Afrika’dan gaz tedariki maksadıyla atılan adımlar, yaklaşan kış öncesi, kısa vadede yaraya merhem olmadı. Almanya’nın başını çektiği Avrupa’nın Kuzey ülkeleri, kışı atlatmak için, üye ülkelerin tümünden gönüllülük aslına nazaran tükettikleri gazın yüzde 15’inden kesintiye gitmesini istedi. İspanya, Portekiz, İtalya’nın öncülüğünde AB’nin güney bloku, Rus gazına Almanya kadar bağımlı olmadıklarını, kendi ulusal alternatif siyasetleri olduğunu ve Rus gazıyla bugüne kadar sefa süren Almanya’nın düştüğü güç durumda cefayı üstlenmeyeceklerini belirtti. Almanya, yıllarce alternatif projeleri yok saymış, Rus gazına çok bağımlılık ikazlarına karşın, Moskova ile güç projelerinde ısrarcı olmuştu. Rus gazına yüzde 10 bağımlı olan İspanya’nın Güç Bakanı Teresa Ribera, o periyot bağımlık oranı yüzde 50 olan Almanya’yı işaret ederek, “Biz ödevimizi yaptık” demiş, ve “Almanya’yı kurtarma planına” karşı olduklarını bildirmişti. Birlik ortasında uzlaşılmaya çalışılan son formül ise doğal gaz tüketimine tavan fiyat getirilmesi. Ekim ayının başından beri devam eden görüşmelerde de 15 ülke tavan fiyat konusunda fikir birliği sağlarken, 12 ülke bu plana karşı çıkıyor. Gaz tüketimine tavan fiyat konulmasına karşı olan ülkeler, uygulamanın güç arz güvenliğini riske sokacağı görüşünde. Planın bilhassa kış aylarında doğal gaz tedarikine ziyan verebileceğini düşünülüyor.
DOĞU ABD’YE ÇARK ETTİ
16 yıllık başbakanlık nazaranvinden emekli olan Almanya Başbakanı Angela Merkel daha sonrası AB içerisinde oluşan otorite boşluğu, halihazırda birliğe aidiyet duygusu zayıf olan Doğu Avrupa ülkelerinde, Brüksel’in yerini Washington’un tercih edilmesine yol açtı. AB içerisinde ikinci sınıf üye muamelesi nazarann Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri, bilhassa güvenlik siyasetlerinde ABD’ye yöneldi. AB’nin Polonya, Çek Cumhuriyeti, Macaristan üzere çeperdeki üye ülkelere türel dayatmalarda bulunması, Doğu ve Batı içindeki ayrışmayı besleyen bir öbür etmen. Polonya mahkemesinin, AB maddelerinin ülke maddelerinin üstünde olamayacağına dair sonucu, üye ülkeler içinde büyük sorgulamalara iten tartışmaların alevlenmesine niye oldu. Avrupa medyasında Brexit’ten daha sonra Polexit’in gündeme gelebileceği yorumları yer aldı. AB’nin LGBT haklarına ait dayatmalarına karşı çaba veren Macaristan’dan da Polonya’ya takviye geldi. “AB’de dağılmanın başlangıcı” olarak görülen Brexit daha sonrası Fransa ve Almanya’nın birlik ortasında liderlik yarışına girmesi de, Brüksel’de çözülmeyi tetikleyen bir öteki faktör olarak göze çarpıyor. ABD’nin Doğu kanadındaki Polonya, Çekya, Macaristan ve Romanya üzere ülkelere askeri takviyesini artırması da kelam konusu devletlerin AB’yi artık muteber bir ortak görmemesini ispatlar nitelikte.
BRÜKSEL’İN DAYATMALARINA TEPKİ
AB ortasındaki en derin krizlerden biri de, üye devletlerin münferit dış siyaset yaklaşımlarının birlikle çelişmesi. Ukrayna Savaşı patlak verdikten daha sonra Rus gazına bağımlılığı yüzünden Avrupa ülkesi Ukrayna’yı askeri manada desteklemeyi uzun bir süre reddeden Almanya, tenkitlerin odağında yer almıştı. Rusya’nın son günlerdeki nükleer çıkışına rağmen Macron’un birlik dışı hal alacağını açıklaması da, eleştirilen bir öbür münferit yaklaşım olmuştu. 12 Ekim’de Fransız devlet kanalı “France2″ye verdiği demeçte Fransız önder, Rusya’nın nükleer silah kullanma ihtimaline karşılık ülkesinin bu cins bir taarruza nükleer değil konvansiyonel prosedürlerle cevap vereceğini açıklamış, Avrupa ülkeleri Macron’u Rusya’ya karşı caydırıcılığı sulandırmakla suçlamıştı. Macaristan’ın, güç konusunda bağımlı olduğu Rusya’ya karşı öteki Avrupa ülkelerinin tersine agresif bir tavır sergilemekten çekiniyor oluşu ve yaptırımlara karşı çıkması örneklerden bir oburu. Bu yüzden sıkça eleştirilen Viktor Orban liderliğindeki hükümet, AB ortasında biroldukca hususta Brüksel’den farklı tavır sergiliyor. Göçü teşvik eden AB kalkınma paketini veto eden Budapeşte idaresi, Polonya’ya uygulanacak yaptırım kararlarına karşı çıkmıştı. 2020 yılında da Orban idaresi, AB’nin hazırladığı Kovid-19 yardımlarının ülkelerin demokratik kıymetlere bağlılığına göre yapılması planını ve birliğin 7 yıllık bütçesini, Polonya ile birlikte veto etmişti. Son olarak Yunanistan’ın AB genelinde uygulanan Rus petrolüne ambargo sonucuna riayet etmemesi ve Yunanistanlı armatörlerin Rus petrolünü taşımaya devam etmesinin ortaya çıkması, Brüksel’in caydırıcılıktan ve beraberlik hissinden ne kadar uzaklaştığını gözler önüne serdi.
Haber Sitelerinden Alıntı Yapılmıştır.
2009’da Avro Bölgesi krizinin başlangıcı daha sonrası, durdurulamayan göç, koronavirüs pandemisi ve akabinde gelen Ukrayna savaşıyla krizden krize savrulan Avrupa Birliği (AB) dağılma emareleri gösteriyor. Rekor enflasyon, güç krizi, güvenlik siyasetlerindeki uyuşmazlık, üye ülkeler ile Brüksel bürokrasisi içinde çatışma, çok sağın siyasetin merkezine yürümesi, Birlik için alarm zillerinin çalmasına niye oluyor. Brüksel merkezli fikir kuruluşu Avrupa Dış Alakalar Kurulu’nun (ECFR), 14 AB ülkesinde 60 bin şahısla gerçekleştirdiği anket, AB üyesi ülke vatandaşlarının yüzde 40’ının, Birlik’in 10-20 yıllık mühlet zarfında dağılabileceğine inandığını ortaya koydu. Brexit daha sonrası Italexit ve Polexit de (İtalya ve Polonya’nın AB’den çıkışı) sıkça gündeme geliyor ve alternatif arayışlarını hızlandırıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un yeni bir “siyasi birlik” önerisi (Avrupa Siyasi Topluluğu) ile ortaya çıkması, Almanya Başbakanı’nın 36 üyeli yeni bir AB yapısı önermesi Brüksel için çözülme kuşkularını ispatlar nitelikte.
KUZEY VE GÜNEY ORTASINDA BÖLÜNME
Ukrayna’daki savaşla birlikte Rusya’nın gazı kesmesi kararı Avrupa genelinde güç fiyatları tavan yaptı ve üretim sekteye uğradı. Yükselen güç meblağlarına ne hükümetler, ne de Brüksel net bir tahlil üretemezken, alternatif olarak Asya ve Afrika’dan gaz tedariki maksadıyla atılan adımlar, yaklaşan kış öncesi, kısa vadede yaraya merhem olmadı. Almanya’nın başını çektiği Avrupa’nın Kuzey ülkeleri, kışı atlatmak için, üye ülkelerin tümünden gönüllülük aslına nazaran tükettikleri gazın yüzde 15’inden kesintiye gitmesini istedi. İspanya, Portekiz, İtalya’nın öncülüğünde AB’nin güney bloku, Rus gazına Almanya kadar bağımlı olmadıklarını, kendi ulusal alternatif siyasetleri olduğunu ve Rus gazıyla bugüne kadar sefa süren Almanya’nın düştüğü güç durumda cefayı üstlenmeyeceklerini belirtti. Almanya, yıllarce alternatif projeleri yok saymış, Rus gazına çok bağımlılık ikazlarına karşın, Moskova ile güç projelerinde ısrarcı olmuştu. Rus gazına yüzde 10 bağımlı olan İspanya’nın Güç Bakanı Teresa Ribera, o periyot bağımlık oranı yüzde 50 olan Almanya’yı işaret ederek, “Biz ödevimizi yaptık” demiş, ve “Almanya’yı kurtarma planına” karşı olduklarını bildirmişti. Birlik ortasında uzlaşılmaya çalışılan son formül ise doğal gaz tüketimine tavan fiyat getirilmesi. Ekim ayının başından beri devam eden görüşmelerde de 15 ülke tavan fiyat konusunda fikir birliği sağlarken, 12 ülke bu plana karşı çıkıyor. Gaz tüketimine tavan fiyat konulmasına karşı olan ülkeler, uygulamanın güç arz güvenliğini riske sokacağı görüşünde. Planın bilhassa kış aylarında doğal gaz tedarikine ziyan verebileceğini düşünülüyor.
DOĞU ABD’YE ÇARK ETTİ
16 yıllık başbakanlık nazaranvinden emekli olan Almanya Başbakanı Angela Merkel daha sonrası AB içerisinde oluşan otorite boşluğu, halihazırda birliğe aidiyet duygusu zayıf olan Doğu Avrupa ülkelerinde, Brüksel’in yerini Washington’un tercih edilmesine yol açtı. AB içerisinde ikinci sınıf üye muamelesi nazarann Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri, bilhassa güvenlik siyasetlerinde ABD’ye yöneldi. AB’nin Polonya, Çek Cumhuriyeti, Macaristan üzere çeperdeki üye ülkelere türel dayatmalarda bulunması, Doğu ve Batı içindeki ayrışmayı besleyen bir öbür etmen. Polonya mahkemesinin, AB maddelerinin ülke maddelerinin üstünde olamayacağına dair sonucu, üye ülkeler içinde büyük sorgulamalara iten tartışmaların alevlenmesine niye oldu. Avrupa medyasında Brexit’ten daha sonra Polexit’in gündeme gelebileceği yorumları yer aldı. AB’nin LGBT haklarına ait dayatmalarına karşı çaba veren Macaristan’dan da Polonya’ya takviye geldi. “AB’de dağılmanın başlangıcı” olarak görülen Brexit daha sonrası Fransa ve Almanya’nın birlik ortasında liderlik yarışına girmesi de, Brüksel’de çözülmeyi tetikleyen bir öteki faktör olarak göze çarpıyor. ABD’nin Doğu kanadındaki Polonya, Çekya, Macaristan ve Romanya üzere ülkelere askeri takviyesini artırması da kelam konusu devletlerin AB’yi artık muteber bir ortak görmemesini ispatlar nitelikte.
BRÜKSEL’İN DAYATMALARINA TEPKİ
AB ortasındaki en derin krizlerden biri de, üye devletlerin münferit dış siyaset yaklaşımlarının birlikle çelişmesi. Ukrayna Savaşı patlak verdikten daha sonra Rus gazına bağımlılığı yüzünden Avrupa ülkesi Ukrayna’yı askeri manada desteklemeyi uzun bir süre reddeden Almanya, tenkitlerin odağında yer almıştı. Rusya’nın son günlerdeki nükleer çıkışına rağmen Macron’un birlik dışı hal alacağını açıklaması da, eleştirilen bir öbür münferit yaklaşım olmuştu. 12 Ekim’de Fransız devlet kanalı “France2″ye verdiği demeçte Fransız önder, Rusya’nın nükleer silah kullanma ihtimaline karşılık ülkesinin bu cins bir taarruza nükleer değil konvansiyonel prosedürlerle cevap vereceğini açıklamış, Avrupa ülkeleri Macron’u Rusya’ya karşı caydırıcılığı sulandırmakla suçlamıştı. Macaristan’ın, güç konusunda bağımlı olduğu Rusya’ya karşı öteki Avrupa ülkelerinin tersine agresif bir tavır sergilemekten çekiniyor oluşu ve yaptırımlara karşı çıkması örneklerden bir oburu. Bu yüzden sıkça eleştirilen Viktor Orban liderliğindeki hükümet, AB ortasında biroldukca hususta Brüksel’den farklı tavır sergiliyor. Göçü teşvik eden AB kalkınma paketini veto eden Budapeşte idaresi, Polonya’ya uygulanacak yaptırım kararlarına karşı çıkmıştı. 2020 yılında da Orban idaresi, AB’nin hazırladığı Kovid-19 yardımlarının ülkelerin demokratik kıymetlere bağlılığına göre yapılması planını ve birliğin 7 yıllık bütçesini, Polonya ile birlikte veto etmişti. Son olarak Yunanistan’ın AB genelinde uygulanan Rus petrolüne ambargo sonucuna riayet etmemesi ve Yunanistanlı armatörlerin Rus petrolünü taşımaya devam etmesinin ortaya çıkması, Brüksel’in caydırıcılıktan ve beraberlik hissinden ne kadar uzaklaştığını gözler önüne serdi.
Haber Sitelerinden Alıntı Yapılmıştır.