AYM, Mehmet Akif Ersoy’un şiirlerine mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmetti
Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yer alan karara göre, 1936’da vefatının akabinde Ersoy’un şiirleri Latin alfabesine çevrilerek 1943’te Safahat isimli kitapta toplandı ve mali hakları mirasçılarıyla yapılan mutabakatla bir yayınevine devredildi.
Fikir ve Sanat Yapıtları Kanunu’nda, vefat tarihinden itibaren 50 yıl olarak yer alan “mali hakların korunması süresi”nin dolmasının akabinde bir müellif, 1987’de “Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat haricinde Kalmış 54 Şiir” isimli yapıtı oluşturarak yayımladı. Müellif, 1997’de de kelam konusu yapıtın basım, çoğaltım ve dağıtım haklarını diğer bir yayıneviyle anlaşarak 99 yıllığına devretti.
“Safahat”ın mali haklarını elinde bulunduran yayınevi ise 2006’da “Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat haricinde Kalmış 54 Şiir” yapıtını basan yayınevi hakkında cürüm duyurusunda bulundu.
Yargılama süreci sonunda mahkeme, mali hakları elinde bulunduran ve 1943 yılında Safahat’ı basan yayınevinden bir daha yayımlama için müsaade alınması gerektiği kararına ulaştı, “Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat haricinde Kalmış 54 Şiir”i basan yayınevi hakkında 25 bin lira tazminata hükmetti.
Temyiz istemi Yargıtayca reddedilen yayınevi, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek, Anayasa Mahkemesine kişisel müracaatta bulundu.
Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 35’inci unsurunda garanti altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ve ilgili mahkemece bir daha yargılamaya hükmetti.
– sonucun öne sürülen nedeninden
Anayasa Mahkemesinin sonucunda, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Yapıtları Kanunu’nun 6’ncı hususunun ikinci fıkrasında, “İşleyenin hususiyetini taşıyan işlemeler de eser sayılır.” kararının yer aldığı hatırlatıldı, eksper raporlarında “Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat haricinde Kalmış 54 Şiir” isimli yapıtın özgün bir sürece eser olduğuna ait tespitin yer aldığı açıklandı.
Kararda, 50 yıllık müdafaa mühletinin dolmasından daha sonra Ersoy’un şiirlerinin işlenerek yeni bir eser ortaya konulduğu, 1995’te yürürlüğe giren 4110 sayılı Kanun’la ise muhafaza müddetinin 70 yıla çıkarıldığını lakin müracaatçının mali haklarını devraldığı Ersoy’un şiirlerinin işlendiği ikinci yapıtın bu kanunun yürürlüğe girmesindilk evvel hukuka uygun alenileştiği söz edildi.
Kararda, “Bu durumda kelam konusu yapıtın 5846 sayılı Kanun’da düzenlenen hakların müdafaası kapsamına girdiği ve 5846 sayılı Kanun’daki mali hakların eser sahibi yahut bunları devralan kişi tarafından mülk haline geldiği açıktır.” tespitine yer verildi.
Kararda, şu kararlar yer aldı:
“4110 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihtilk evvel alenileştirilen yapıtlara ait mali hakları açıkça ortadan kaldıran bir karar bulunmadığından Mehmet Akif Ersoy’un mirasçılarının haklarının canlandığından hareketle müracaatçının haklarının bitmiş olduği kararına ulaşılması hukuk devleti unsuruyla bağdaşan bir yorum değildir. Bu durumda uyuşmazlıkta uygulanan hukuk kurallarının hukuk devleti unsuru ışığında ve öngörülebilirlik prensibi gözetilerek yorumlandığı kararına ulaşılamayacaktır. Kelam konusu yapıtı yayımlaması ve satışa sunması niçiniyle müracaatçı aleyhine tazminata hükmedilmesi devletin olumlu yükümlülüklerinin ihlaline yol açmıştır. Anayasa Mahkemesi açıklanan münasebetlerle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.”
Haber Sitelerinden Alıntı Yapılmıştır.
Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yer alan karara göre, 1936’da vefatının akabinde Ersoy’un şiirleri Latin alfabesine çevrilerek 1943’te Safahat isimli kitapta toplandı ve mali hakları mirasçılarıyla yapılan mutabakatla bir yayınevine devredildi.
Fikir ve Sanat Yapıtları Kanunu’nda, vefat tarihinden itibaren 50 yıl olarak yer alan “mali hakların korunması süresi”nin dolmasının akabinde bir müellif, 1987’de “Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat haricinde Kalmış 54 Şiir” isimli yapıtı oluşturarak yayımladı. Müellif, 1997’de de kelam konusu yapıtın basım, çoğaltım ve dağıtım haklarını diğer bir yayıneviyle anlaşarak 99 yıllığına devretti.
“Safahat”ın mali haklarını elinde bulunduran yayınevi ise 2006’da “Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat haricinde Kalmış 54 Şiir” yapıtını basan yayınevi hakkında cürüm duyurusunda bulundu.
Yargılama süreci sonunda mahkeme, mali hakları elinde bulunduran ve 1943 yılında Safahat’ı basan yayınevinden bir daha yayımlama için müsaade alınması gerektiği kararına ulaştı, “Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat haricinde Kalmış 54 Şiir”i basan yayınevi hakkında 25 bin lira tazminata hükmetti.
Temyiz istemi Yargıtayca reddedilen yayınevi, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek, Anayasa Mahkemesine kişisel müracaatta bulundu.
Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 35’inci unsurunda garanti altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ve ilgili mahkemece bir daha yargılamaya hükmetti.
– sonucun öne sürülen nedeninden
Anayasa Mahkemesinin sonucunda, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Yapıtları Kanunu’nun 6’ncı hususunun ikinci fıkrasında, “İşleyenin hususiyetini taşıyan işlemeler de eser sayılır.” kararının yer aldığı hatırlatıldı, eksper raporlarında “Mehmet Akif Ersoy ve Safahat-Tam Metin ve Safahat haricinde Kalmış 54 Şiir” isimli yapıtın özgün bir sürece eser olduğuna ait tespitin yer aldığı açıklandı.
Kararda, 50 yıllık müdafaa mühletinin dolmasından daha sonra Ersoy’un şiirlerinin işlenerek yeni bir eser ortaya konulduğu, 1995’te yürürlüğe giren 4110 sayılı Kanun’la ise muhafaza müddetinin 70 yıla çıkarıldığını lakin müracaatçının mali haklarını devraldığı Ersoy’un şiirlerinin işlendiği ikinci yapıtın bu kanunun yürürlüğe girmesindilk evvel hukuka uygun alenileştiği söz edildi.
Kararda, “Bu durumda kelam konusu yapıtın 5846 sayılı Kanun’da düzenlenen hakların müdafaası kapsamına girdiği ve 5846 sayılı Kanun’daki mali hakların eser sahibi yahut bunları devralan kişi tarafından mülk haline geldiği açıktır.” tespitine yer verildi.
Kararda, şu kararlar yer aldı:
“4110 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihtilk evvel alenileştirilen yapıtlara ait mali hakları açıkça ortadan kaldıran bir karar bulunmadığından Mehmet Akif Ersoy’un mirasçılarının haklarının canlandığından hareketle müracaatçının haklarının bitmiş olduği kararına ulaşılması hukuk devleti unsuruyla bağdaşan bir yorum değildir. Bu durumda uyuşmazlıkta uygulanan hukuk kurallarının hukuk devleti unsuru ışığında ve öngörülebilirlik prensibi gözetilerek yorumlandığı kararına ulaşılamayacaktır. Kelam konusu yapıtı yayımlaması ve satışa sunması niçiniyle müracaatçı aleyhine tazminata hükmedilmesi devletin olumlu yükümlülüklerinin ihlaline yol açmıştır. Anayasa Mahkemesi açıklanan münasebetlerle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.”
Haber Sitelerinden Alıntı Yapılmıştır.