Tabip Odasından ‘Sağlık Bakanlığı Genelgesi’ne reaksiyon
Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü bir genelgeye yayımlayarak “sağlık kamu hizmetini, bakılırsavini terk ederek veya başka suretle hukuka aykırı biçimde aksatması kararınu doğuran her türlü davranışının disiplin mevzuatı içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir” dedi.
Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü 25.02.2022 Tarih ve E-49635782/929 sayılı yazısında şöyleki denildi.
“(.) Gelinen noktada kamunun yetkili mercileri sağlık çalışanlarının haklı talep ve beklentilerinin en üst seviyede farkındadır. Bu bakımdan görünürlük ihtiyacı ortadan kalkmış ve kamu konu ile ilgili çalışmalarını ilgili tüm bakanlıklar nezdinde başlatmıştır. En kısa sürede sorunların ortadan kalkacağı, haklı taleplerin en makul ölçüde karşılanacağı bilinmelidir. Ancak yukarıda deklare ettiğımız hususlar çerçevesinde, bu iş ve işlemlerin vatandaşlarımızın temel hakkı olan sağlık hizmetini aksatmaya sebep olması hiç bir gerekçeyle mazur görülemez.
Bu niçinle sağlık çalışanlarının üstelik küresel salgın döneminde sağlık kamu hizmetini, bakılırsavini terk ederek veya başka suretle hukuka aykırı biçimde aksatması kararınu doğuran her türlü davranışının disiplin mevzuatı içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir”
İstanbul Tabip Odasının değerlendirmesi şöyledir:
Ancak Anayasa ve Devlet Memurları Kanunu başta olmak üzere ilgili mevzuat, kamu çalışanlarının haklarını korumanın da idarenin nazaranvi olduğunu anlatmaktadır.
Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, kamu çalışanlarının işvereni olarak örgütlenme özgürlüğü ile hak taleplerinin duyurulmasına yönelik çabaların sınırını belirlemeye çalışarak sayılan hakları ihlal etmiştir. Kaldı ki yazıda pandemi koşullarında sunulan sağlık hizmetlerinden söz edilirken salt vatandaşlara sunulması zorunlu sağlık hizmetlerinin anılması, sağlık çalışanlarının da çalışan ve yurttaş olarak sağlıklı ve insan onuruna yaraşır bir iş ve işyeri hakkının göz ardı edildiğini göstermektedir. Salgında hastalanan ve yaşamını kaybeden sağlık çalışanlarına dair kamuoyuna açıklama yapmayan, COVID-19’un meslek hastalığı sayılması için gerekli gayreti göstermeyen, tüm kamu çalışanları için kabul edilen riskli gruptakiler için idari izin hakkını kullandırmayan, izin ve emeklilik dilekçelerini idari birimlere talimat vererek kayda aldırmayarak temel dilekçe hakkını dahi tanımayan, sınır arasında ve haricinde askeri birimlere hekimlerin muvafakatini dahi almadan geçici gorevlendirme yapmasına karşın mali haklarını da garanti altına almayan, döner sermaye ek ödemelerini sağlık kuruluşlarının mali olanaklarına teslim eden, salgın koşullarına uygunluğu işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından denetlenmeyen kurum ve kuruluşlarda sağlık çalışanlarını çalışmaya zorlayan ve her gün onlarcası yaşanan sağlık çalışanlarına yönelik suçlarda hakiki bir tedbir almayıp sağlık çalışanını yalnız bırakan, eylemi ve söylemi ile bu suçların karşısına çıkmayan kamu işvereninin, sayılanlar ve daha fazlasına ilişkin bugüne kadar tek bir somut açıklaması, eylemi, düzenlemesi olmadığı asıl hakikattir.
Hekimlerin çalışma koşullarının ve ücretlerinin iyileştirilmesi, iş, gelir ve mesleki bağımsızlığın güvence altına alınması, hekime yönelik şiddetin önlenmesi, COVID-19’un meslek hastalığı sayılması için talep edilen yasal düzenlemelerin yapılmaması ve nitelikli sağlık hizmetine engel uygulamaların hayata geçirilmesi niçiniyle konuya dikkat çekilmesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine alınacağı açıklanmasına karşın bugüne kadar herhangi bir teklif sunulmayan düzenlemeler hakkında kanun yapıcılara ve kamuoyuna taleplerin duyurulması amacıyla eylem ve etkinlikler gerçekleştirilmektedir. Bu eylem ve etkinliklerde acil hastalar, diyaliz hastaları, riskli ve acil gebeler, çocuk aciller, kanser hastaları, yoğun bakım hastaları, COVID-19 veya COVID-19 şüphesi ile sağlık kurum ve kuruluşlarına başvuranlara bakılacak biçimde hizmet sunumu gerçekleştirilmektedir.
Hekimlerin emeğine, özlük haklarına ve toplumun sağlık hakkına sahip çıkmak amacına yönelik eylemi tümüyle hak arama, ifade ve örgütlenme özgürlüğü kapsamındadır.
87 sayılı Sendika Özgürlüğü ve Örgütlenme Hakkının Korunmasına İlişkin ILO Sözleşmesi’nin 8. maddesine gore “Yasalar, bu sözleşme ile öngörülen güvencelere zarar verecek biçimde uygulanamaz.” 151 sayılı Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunması ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemine İlişkin ILO Sözleşmesi’nin 3. maddesine nazaran de “Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından ‘Kamu nazaranvlileri Örgütü’ deyimi oluşumu ne olursa olsun amacı kamu gorevlilerinin çıkarlarını savunmak ve geliştirmek olan herhangi bir örgüt anlamına gelir.” Birleşmiş Milletler (BM) Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi’nin 8. maddesine gore taraf devletler “Herkese kendi ekonomik ve sosyal menfaatlerini korumak ve geliştirmek için sendika kurma ve sadece sendikanın kendi kurallarına tabi olarak kendi seçtiği bir sendikaya katılma hakkı tanınır. Bu hakkın kullanılması ulusal güvenliği veya kamu düzenini veya başkalarının hak ve özgürlüklerini korumak için demokratik bir toplumda gerekli olan ve hukuken öngörülen sınırlamalardan başka sınırlara tabi tutulamaz.” Birleşmiş Milletler (BM) Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmesi’nin 22. maddesine gore “her insanın, kendi çıkarlarını korumak için sendikalar kurmak ya da bunlara girmek hakkı da dahil olmak üzere, başkalarıyla bir araya gelip dernek kurma hakkı vardır.” Avrupa Sosyal Şartı tüm çalışanların ayrımsız örgütlenme özgürlüğünden yararlanması gerektiğini kabul etmiştir.
AİHM, Karaçay/Türkiye sonucunda; devlet memurlarının maaşlarına yapılan düşük zammı protesto etmek amacıyla iş yavaşlatma ve bırakma eylemine katılması niçiniyle başvurana uyarma disiplin cezası verilmesinin hak ihlali olduğuna hükmetmiştir. AİHM Kaya ve Seyhan/Türkiye sonucunda; başvuruculara parlamentoda tartışılmakta olan kamu yönetimi kanun tasarısını protesto etmek üzere düzenlenen bir günlük ulusal eyleme katılmaları niçiniyle bir gün goreve gelmedikleri için uyarma cezası verilmesinin, her ne kadar bu ceza oldukca küçük olsa da, sendika üyelerinin çıkarlarını korumak için meşru grev ya da eylem günlerine katılmaktan vazgeçirecek bir nitelik taşıdığı ve müdahalenin acil bir sosyal ihtiyaca karşılık gelmediği ve bu niçinle demokratik bir toplumda gerekli olmadığı kararına varmıştır. AİHM Satılmış/Türkiye sonucunda, kamu sektöründe çalışan personele ilişkin kanunun Meclis gündemine taşınması niçiniyle, çalışma koşullarını protesto etmek amacıyla iş yavaşlatma eylemi daha sonrasında verilen cezanın örgütlenme özgürlüğüne müdahale oluşturduğunu tespit etmiştir.
Anayasa Mahkemesi de tüm Türkiye’de goreve gelmeme çağrısına katılarak mazeretsiz olarak nazaranve gelmedikleri nedeni öne sürülerek disiplin cezası uygulanmasını sendika hakkına bir müdahale kabul ederek -uygulanan ceza her ne kadar hafifçe bir ceza olsa da- “toplumsal bir ihtiyaç baskısına tekabül etmediği” ve “demokratik bir toplumda gerekli olmadığı” kararına varmış; ihlal kararları vermiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun E.2009/63 ve K.2013/1998 sayılı sonucunda AİHM’nin Kaya ve Seyhan/Türkiye sonucuna da atıfla goreve gelmeme eyleminin özürsüz olarak bir veya iki gün bakılırsave gelmemek fiili kapsamında değerlendirilemeyeceği ve sendikal faaliyet kapsamında bir gün nazaranve gelmemek fiilinin mazeret olarak kabulü gerektiğinden, disiplin suçu teşkil etmeyen eylem niçiniyle 657 sayılı kanunun 125/C-b maddesi uyarınca aylıktan kesme cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığına hükmetmiştir. Açıklanan çerçevede yapılan eylem ve etkinlikler anayasal hakkın kullanması kapsamında olup hakkın kullanmasına yapılacak müdahaleler ise hak ihlali olacaktır.
Türk Tabipleri Birliği Hukuk Bürosu
Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi
Haber Sitelerinden Alıntı Yapılmıştır.
Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü bir genelgeye yayımlayarak “sağlık kamu hizmetini, bakılırsavini terk ederek veya başka suretle hukuka aykırı biçimde aksatması kararınu doğuran her türlü davranışının disiplin mevzuatı içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir” dedi.
Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü 25.02.2022 Tarih ve E-49635782/929 sayılı yazısında şöyleki denildi.
“(.) Gelinen noktada kamunun yetkili mercileri sağlık çalışanlarının haklı talep ve beklentilerinin en üst seviyede farkındadır. Bu bakımdan görünürlük ihtiyacı ortadan kalkmış ve kamu konu ile ilgili çalışmalarını ilgili tüm bakanlıklar nezdinde başlatmıştır. En kısa sürede sorunların ortadan kalkacağı, haklı taleplerin en makul ölçüde karşılanacağı bilinmelidir. Ancak yukarıda deklare ettiğımız hususlar çerçevesinde, bu iş ve işlemlerin vatandaşlarımızın temel hakkı olan sağlık hizmetini aksatmaya sebep olması hiç bir gerekçeyle mazur görülemez.
Bu niçinle sağlık çalışanlarının üstelik küresel salgın döneminde sağlık kamu hizmetini, bakılırsavini terk ederek veya başka suretle hukuka aykırı biçimde aksatması kararınu doğuran her türlü davranışının disiplin mevzuatı içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir”
İstanbul Tabip Odasının değerlendirmesi şöyledir:
Ancak Anayasa ve Devlet Memurları Kanunu başta olmak üzere ilgili mevzuat, kamu çalışanlarının haklarını korumanın da idarenin nazaranvi olduğunu anlatmaktadır.
Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, kamu çalışanlarının işvereni olarak örgütlenme özgürlüğü ile hak taleplerinin duyurulmasına yönelik çabaların sınırını belirlemeye çalışarak sayılan hakları ihlal etmiştir. Kaldı ki yazıda pandemi koşullarında sunulan sağlık hizmetlerinden söz edilirken salt vatandaşlara sunulması zorunlu sağlık hizmetlerinin anılması, sağlık çalışanlarının da çalışan ve yurttaş olarak sağlıklı ve insan onuruna yaraşır bir iş ve işyeri hakkının göz ardı edildiğini göstermektedir. Salgında hastalanan ve yaşamını kaybeden sağlık çalışanlarına dair kamuoyuna açıklama yapmayan, COVID-19’un meslek hastalığı sayılması için gerekli gayreti göstermeyen, tüm kamu çalışanları için kabul edilen riskli gruptakiler için idari izin hakkını kullandırmayan, izin ve emeklilik dilekçelerini idari birimlere talimat vererek kayda aldırmayarak temel dilekçe hakkını dahi tanımayan, sınır arasında ve haricinde askeri birimlere hekimlerin muvafakatini dahi almadan geçici gorevlendirme yapmasına karşın mali haklarını da garanti altına almayan, döner sermaye ek ödemelerini sağlık kuruluşlarının mali olanaklarına teslim eden, salgın koşullarına uygunluğu işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından denetlenmeyen kurum ve kuruluşlarda sağlık çalışanlarını çalışmaya zorlayan ve her gün onlarcası yaşanan sağlık çalışanlarına yönelik suçlarda hakiki bir tedbir almayıp sağlık çalışanını yalnız bırakan, eylemi ve söylemi ile bu suçların karşısına çıkmayan kamu işvereninin, sayılanlar ve daha fazlasına ilişkin bugüne kadar tek bir somut açıklaması, eylemi, düzenlemesi olmadığı asıl hakikattir.
Hekimlerin çalışma koşullarının ve ücretlerinin iyileştirilmesi, iş, gelir ve mesleki bağımsızlığın güvence altına alınması, hekime yönelik şiddetin önlenmesi, COVID-19’un meslek hastalığı sayılması için talep edilen yasal düzenlemelerin yapılmaması ve nitelikli sağlık hizmetine engel uygulamaların hayata geçirilmesi niçiniyle konuya dikkat çekilmesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine alınacağı açıklanmasına karşın bugüne kadar herhangi bir teklif sunulmayan düzenlemeler hakkında kanun yapıcılara ve kamuoyuna taleplerin duyurulması amacıyla eylem ve etkinlikler gerçekleştirilmektedir. Bu eylem ve etkinliklerde acil hastalar, diyaliz hastaları, riskli ve acil gebeler, çocuk aciller, kanser hastaları, yoğun bakım hastaları, COVID-19 veya COVID-19 şüphesi ile sağlık kurum ve kuruluşlarına başvuranlara bakılacak biçimde hizmet sunumu gerçekleştirilmektedir.
Hekimlerin emeğine, özlük haklarına ve toplumun sağlık hakkına sahip çıkmak amacına yönelik eylemi tümüyle hak arama, ifade ve örgütlenme özgürlüğü kapsamındadır.
87 sayılı Sendika Özgürlüğü ve Örgütlenme Hakkının Korunmasına İlişkin ILO Sözleşmesi’nin 8. maddesine gore “Yasalar, bu sözleşme ile öngörülen güvencelere zarar verecek biçimde uygulanamaz.” 151 sayılı Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunması ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemine İlişkin ILO Sözleşmesi’nin 3. maddesine nazaran de “Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından ‘Kamu nazaranvlileri Örgütü’ deyimi oluşumu ne olursa olsun amacı kamu gorevlilerinin çıkarlarını savunmak ve geliştirmek olan herhangi bir örgüt anlamına gelir.” Birleşmiş Milletler (BM) Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi’nin 8. maddesine gore taraf devletler “Herkese kendi ekonomik ve sosyal menfaatlerini korumak ve geliştirmek için sendika kurma ve sadece sendikanın kendi kurallarına tabi olarak kendi seçtiği bir sendikaya katılma hakkı tanınır. Bu hakkın kullanılması ulusal güvenliği veya kamu düzenini veya başkalarının hak ve özgürlüklerini korumak için demokratik bir toplumda gerekli olan ve hukuken öngörülen sınırlamalardan başka sınırlara tabi tutulamaz.” Birleşmiş Milletler (BM) Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmesi’nin 22. maddesine gore “her insanın, kendi çıkarlarını korumak için sendikalar kurmak ya da bunlara girmek hakkı da dahil olmak üzere, başkalarıyla bir araya gelip dernek kurma hakkı vardır.” Avrupa Sosyal Şartı tüm çalışanların ayrımsız örgütlenme özgürlüğünden yararlanması gerektiğini kabul etmiştir.
AİHM, Karaçay/Türkiye sonucunda; devlet memurlarının maaşlarına yapılan düşük zammı protesto etmek amacıyla iş yavaşlatma ve bırakma eylemine katılması niçiniyle başvurana uyarma disiplin cezası verilmesinin hak ihlali olduğuna hükmetmiştir. AİHM Kaya ve Seyhan/Türkiye sonucunda; başvuruculara parlamentoda tartışılmakta olan kamu yönetimi kanun tasarısını protesto etmek üzere düzenlenen bir günlük ulusal eyleme katılmaları niçiniyle bir gün goreve gelmedikleri için uyarma cezası verilmesinin, her ne kadar bu ceza oldukca küçük olsa da, sendika üyelerinin çıkarlarını korumak için meşru grev ya da eylem günlerine katılmaktan vazgeçirecek bir nitelik taşıdığı ve müdahalenin acil bir sosyal ihtiyaca karşılık gelmediği ve bu niçinle demokratik bir toplumda gerekli olmadığı kararına varmıştır. AİHM Satılmış/Türkiye sonucunda, kamu sektöründe çalışan personele ilişkin kanunun Meclis gündemine taşınması niçiniyle, çalışma koşullarını protesto etmek amacıyla iş yavaşlatma eylemi daha sonrasında verilen cezanın örgütlenme özgürlüğüne müdahale oluşturduğunu tespit etmiştir.
Anayasa Mahkemesi de tüm Türkiye’de goreve gelmeme çağrısına katılarak mazeretsiz olarak nazaranve gelmedikleri nedeni öne sürülerek disiplin cezası uygulanmasını sendika hakkına bir müdahale kabul ederek -uygulanan ceza her ne kadar hafifçe bir ceza olsa da- “toplumsal bir ihtiyaç baskısına tekabül etmediği” ve “demokratik bir toplumda gerekli olmadığı” kararına varmış; ihlal kararları vermiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun E.2009/63 ve K.2013/1998 sayılı sonucunda AİHM’nin Kaya ve Seyhan/Türkiye sonucuna da atıfla goreve gelmeme eyleminin özürsüz olarak bir veya iki gün bakılırsave gelmemek fiili kapsamında değerlendirilemeyeceği ve sendikal faaliyet kapsamında bir gün nazaranve gelmemek fiilinin mazeret olarak kabulü gerektiğinden, disiplin suçu teşkil etmeyen eylem niçiniyle 657 sayılı kanunun 125/C-b maddesi uyarınca aylıktan kesme cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığına hükmetmiştir. Açıklanan çerçevede yapılan eylem ve etkinlikler anayasal hakkın kullanması kapsamında olup hakkın kullanmasına yapılacak müdahaleler ise hak ihlali olacaktır.
Türk Tabipleri Birliği Hukuk Bürosu
Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi
Haber Sitelerinden Alıntı Yapılmıştır.